Leeftijdswijzer · 15 jaar
Vijftien jaar: de leeftijd die het kabinet noemt voor sociale media, en het jaar waarin school zwaarder wordt. Coachen werkt hier beter dan controleren.
De richtlijn voor 15 jaar
Maximaal 3 uur per dag vrije schermtijd, maar de signalen tellen zwaarder dan de klok.
Een richtgetal is een startpunt voor een gesprek, geen wet. Kijk vooral naar wat het scherm verdringt: slaap, buiten zijn, vrienden en vervelen.
Vijftien is de leeftijd waarop het kabinet ouders adviseert sociale media toe te staan, en tegelijk de leeftijd waarop de meeste jongeren er al lang op zitten. Dat is geen falen; het is de realiteit waar je vanuit werkt. Belangrijker is wat er verder gebeurt: school wordt zwaarder, de eerste echte examenjaren komen in zicht, en autonomie wordt niet gevraagd maar genomen. Een vijftienjarige deelt minder vanzelfsprekend wat hij online doet, en dat is precies wat de richtlijn noemt als reden om niet te lang te wachten met begeleiding.
Formeel houdt de Nederlandse richtlijn vanaf 12 jaar maximaal drie uur vrije schermtijd per dag aan. Op deze leeftijd is dat vooral een gespreksstarter. De vier signalen die er wél toe doen: slaap, offline vrienden, school en sport, en het humeur. Zolang die overeind blijven, is schermtijd zelden het probleem. Zakken ze alle vier tegelijk, dan is het scherm meestal een symptoom en niet de oorzaak.
Vanaf dit jaar wordt zelfstandig leren doorslaggevend en is de telefoon de grootste concurrent van het huiswerk. Ga niet in discussie over multitasken, maar stel een proef voor: één week leren met de telefoon in een andere kamer, en je kind beoordeelt zelf of het sneller ging. Reik daarnaast structuur aan: blokken van vijfentwintig minuten, en een planning die het overzicht teruggeeft. Zie huiswerk met de telefoon ernaast.
Acht tot tien uur is de norm, en het biologische ritme duwt een vijftienjarige structureel naar later. Chronisch slaaptekort ziet er op deze leeftijd uit als somberheid, kort lontje en dalende prestaties, precies de klachten die dan aan het scherm worden toegeschreven. De volgorde is meestal andersom. Als je één ding regelt, regel dan de nacht.
Vanaf ongeveer zestien werken schermregels aantoonbaar minder goed en kunnen ze zelfs averechts uitpakken; wat overblijft is invloed via de relatie. Lees wat er in deze fase speelt bij pubers (14-18 jaar), en gebruik de schermtijd-check als je wilt weten of er echt iets aan de hand is. Afspraken die je nog wél maakt, leg je samen vast met het gratis Schermpact, ook voor jezelf.
De Nederlandse richtlijn noemt vanaf 12 jaar maximaal drie uur vrije schermtijd per dag, maar op deze leeftijd zegt dat getal weinig. Kijk naar slaap, offline vrienden, school en humeur. Blijven die vier overeind, dan is schermtijd zelden het echte probleem.
Ja, en dit is precies de leeftijd die het kabinet in 2025 als advies aan ouders noemde. De platforms zelf hanteren 13 jaar. Belangrijker dan de datum is de begeleiding: privacy-instellingen samen doorlopen, praten over vergelijken, en afspreken dat je kind zonder straf bij je terecht kan.
Niet op de uren, wel op de veranderingen. Zorgelijk is het als slaap structureel wegvalt, vrienden en hobby's verdwijnen, cijfers hard zakken of je kind wekenlang somberder of prikkelbaarder is. Dan is schermgebruik meestal een symptoom; bespreek het met de mentor of de huisarts.
Alleen als je kind het zelf instelt. Als opgelegd slot levert het meestal een technische wedloop en verloren vertrouwen op; pubers omzeilen elke limiet die ze niet wilden. Aanreiken werkt, opleggen niet.
Niet met een machtswoord, wel met een huisregel die voor iedereen geldt en een eerlijk gesprek over slaap. Stel twee proefweken voor met een laadstation in de gang en een goedkope wekker; de meesten merken zelf het verschil. Lukt dat niet: minimaal op vliegtuigstand en buiten handbereik.
Deze pagina gaat specifiek over 15 jaar. Het bredere verhaal over pubers (14-18 jaar) — welke apps hier spelen, de veelvoorkomende conflicten en wat de volgende fase brengt — staat op de groepspagina.
Bron: Richtlijn Gezond Schermgebruik (2025), ministerie van VWS: 12+ maximaal 3 uur per dag. Het kabinet adviseert ouders te wachten met sociale media tot 15 jaar. https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2025/06/16/duidelijk-advies-voor-ouders-wacht-met-sociale-media-tot-15-jaar Schermslim vertaalt die adviezen naar iets bruikbaars; we doen geen medische uitspraken. Maak je je zorgen, ga dan naar de huisarts of jeugdverpleegkundige.