Leeftijdswijzer
De jaren van gamen, YouTube en (aan het eind) de eerste telefoon. Dé leeftijd om samen goede gewoontes te bouwen, vóór de puberteit ze op de proef stelt.
De Nederlandse richtlijn loopt in deze jaren stapsgewijs op: tot 8 jaar maximaal een uur per dag, van 8 tot 10 anderhalf uur, en van 10 tot 12 twee uur. Maar de betere vraag is: wat verdringt het? Als sport, vriendjes, lezen en slaap overeind blijven, zit je goed. Merk je dat die verdwijnen, dan is het te veel, ongeacht het aantal minuten.
Dit is de leeftijd waarop het verschil tussen lege en goede schermtijd het grootst wordt. Een uur doelloos shorts kijken en een uur oefenen, programmeren of een wereld bouwen zijn niet hetzelfde. Tel leer- en maak-schermtijd niet (of dubbel zo mild) mee; dat maakt goede keuzes aantrekkelijk.
Meestal ergens in groep 7 of 8. Begin met duidelijke afspraken vanaf dag één (dat is véél makkelijker dan regels achteraf invoeren): telefoon slaapt buiten de slaapkamer, en jij kent de wachtwoorden tot de middelbare school. Leg uit waarom: niet uit wantrouwen naar je kind, maar naar het internet.
Speel af en toe mee en kijk mee; niets geeft je meer gezag in schermgesprekken dan wéten waar je het over hebt. Let op leeftijdsgrenzen (PEGI) en op games die met dagelijkse beloningen kinderen elke dag terug lokken.
Op deze leeftijd werkt een gezamenlijk afsprakenpact uitstekend: kinderen van 6-12 vinden een echt, ondertekend contract nog geweldig én houden elkaar (en jou!) eraan.
Een kind van zes en een kind van elf zitten allebei op de basisschool, maar hebben weinig gemeen. Kies het jaar van jouw kind voor concretere richtlijnen.
Zes jaar en twaalf jaar liggen op papier dicht bij elkaar en in de praktijk mijlenver uit elkaar. Een kind in groep 3 wil vooral spelen en jou plezieren; een kind in groep 8 heeft een eigen smaak, eigen vrienden en een uitgesproken mening over jouw regels. Wat er tussenin gebeurt, is dat de vriendengroep het van jou overneemt als belangrijkste ijkpunt. Erbij horen wordt een echte behoefte, geen luxe. Dat is precies waarom "iedereen heeft Fortnite" of "iedereen zit in de klassenapp" zo zwaar weegt: het gáát niet over het spel, het gaat over erbij horen.
Tegelijk groeit het vermogen om afspraken te snappen en na te komen. Dit is de enige fase waarin een kind oud genoeg is om mee te denken over regels én jong genoeg om ze nog leuk te vinden. Wie hier samen gewoontes bouwt, hoeft in de brugklas veel minder te repareren.
1. Stoppen met gamen. Verreweg de grootste, en meestal geen onwil. Midden in een online potje stoppen voelt als weglopen van het voetbalveld tijdens de wedstrijd. Spreek af "dit is je laatste potje" in plaats van een hard tijdstip, waarschuw tien en vijf minuten vooruit, en laat er iets ná komen. Uitgebreider in dit artikel over stoppen met gamen.
2. Geld in games. V-Bucks, Robux, skins, loot boxes. Zet aankoopgoedkeuring aan in elke store en console, en praat erover: kinderen die begrijpen hóé het ontworpen is, worden er meetbaar minder door meegesleept.
3. Leeftijdsgrenzen. "Iedereen mag het." Meestal half waar. Bel gerust een andere ouder; je bent zelden de enige die twijfelt, en samen optrekken maakt de grens ineens houdbaar.
Basisschoolkinderen hebben negen tot twaalf uur slaap nodig, en dat is precies wat als eerste sneuvelt als er een apparaat op de kamer ligt. Te weinig slaap ziet er op deze leeftijd zelden uit als moe: het lijkt op kort lontje, slechter concentreren en meer ruzie. Houd het laatste uur schermvrij, laat apparaten buiten de slaapkamer slapen (ook een tablet, ook "alleen om muziek te luisteren") en zet een simpel laadstation in de gang, ook voor jouw eigen telefoon. Meer over de mechanica in schermen en slaap.
In de brugklas komt alles tegelijk: eigen telefoon, klassenapp, huiswerk dat planning vraagt en de eerste sociale media. Het verschil tussen gezinnen die dat soepel doorkomen en gezinnen die er jaren ruzie over maken, wordt grotendeels in groep 7 en 8 gemaakt. Regel dus nu de gewoontes die je straks nodig hebt, vooral rond slaap en de plek van de telefoon. Lees vooruit bij brugklas (12-14 jaar), zet jullie afspraken zwart op wit met het gratis Schermpact, en kijk met de schermtijd-check waar het bij jullie wringt. Op zoek naar schermtijd die iets oplevert? De app-wijzer zet de betere opties op een rij.
Volgens de Nederlandse Richtlijn Gezond Schermgebruik maximaal anderhalf uur per dag voor kinderen van 8 tot 10 jaar (tot 8 jaar is dat een uur). Huiswerk en schoolwerk op een Chromebook tellen daar niet in mee. Belangrijker dan het getal: blijven sport, buitenspelen, lezen en slaap overeind? Dan zit je goed, ook als het weleens uitloopt.
Van 10 tot 12 jaar houdt de richtlijn maximaal twee uur per dag aan. Dat is een dagelijks gemiddelde, geen dagelijkse portie: doordeweeks minder en in het weekend meer werkt voor de meeste gezinnen beter. Reken schoolwerk en gestructureerd oefenen apart van vrije schermtijd.
De meeste Nederlandse kinderen krijgen er een in groep 7 of 8; de Rijksoverheid noemt groep 8 als richtpunt vanuit gezondheidsoogpunt. Kijk vooral naar de aanleiding (fietst je kind alleen naar school?) en naar of je kind afspraken nakomt. Regel de afspraken vóór de overhandiging: dan horen ze bij de telefoon in plaats van dat je ze later moet afdwingen.
De Nederlandse richtlijn adviseert geen sociale media onder de 13 jaar, en dat is ook de minimumleeftijd in de voorwaarden van de platforms zelf. Het kabinet adviseert ouders zelfs te wachten tot 15 jaar. Een klassenapp of WhatsApp met bekenden is een ander verhaal en kan vanaf de middelbare school prima.
Fortnite heeft PEGI 12, Roblox is vanaf 9 maar bevat door gebruikers gemaakte spellen van zeer wisselend niveau. Het grootste punt bij beide is niet het geweld maar de open chat en de aankopen. Zet chat beperkt of uit, koppel aankoopgoedkeuring, en speel een keer mee: dat vertelt je meer dan elk label.
Meestal niet. Stoppen midden in een potje is objectief vervelend en veel games zijn ontworpen om door te gaan. Spreek af op een natuurlijk stoppunt, waarschuw vooruit en zorg dat er iets ná komt. Wordt gamen wél structureel belangrijker dan school, slaap en vrienden, en verandert je kind zichtbaar van humeur, bespreek het dan met school of de huisarts.
Nee, reken dat apart. De richtgetallen gaan over vrije tijd achter een scherm. Anders wordt de rekensom oneerlijk en ontmoedig je precies de schermtijd die iets oplevert. Wel geldt hetzelfde bij huiswerk: de telefoon ligt in een andere kamer, want meldingen kosten meer tijd dan ze lijken te kosten.
Waardevolle schermtijd voor deze groep: BreinKid laat kinderen van groep 1 t/m 8 spelend oefenen met rekenen en taal, op de Nederlandse kerndoelen, met een ouderdashboard zodat jij meekijkt.
Transparant: BreinKid is van dezelfde maker als Schermslim. De adviezen hierboven gelden onverminderd voor elk goed alternatief.
Bron: Richtlijn Gezond Schermgebruik (2025), ministerie van VWS: 4-8 jaar max. 1 uur, 8-10 jaar max. 1,5 uur, 10-12 jaar max. 2 uur per dag; geen sociale media onder de 13 jaar. https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2025/06/17/richtlijn-gezond-schermgebruik-2025 Schermslim vertaalt die adviezen naar iets bruikbaars; we doen geen medische uitspraken. Lees hoe we werken.